ไดร์เป่าผมต้องมี มอก. ไหม เช็กเลขมาตรฐานใหม่ก่อนซื้อ

เวลาซื้อไดร์เป่าผม สิ่งแรกที่ต้องทำไม่ใช่เทียบฟังก์ชัน แต่คือดูตัวอักษร มอก. บนกล่องบรรจุหรือตัวเครื่องก่อน แต่มีจุดที่คนส่วนใหญ่มักเข้าใจผิด: มอก. 1985-2549 เริ่มใช้ในปี 2551 (2008) และปัจจุบันถูกยกเลิกแล้ว เลขที่ต้องดูในปัจจุบันคือ มอก. 60335 เล่ม 2(23)-2564 ซึ่งบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 (2025)

บอกให้ชัดก่อน: เลขเก่ายกเลิกแล้ว เลขใหม่คือเลขที่ต้องตรวจตอนนี้

ฐานข้อมูลมาตรฐานของ สมอ. (สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) เขียนไว้ตรงไปตรงมา สำหรับ มอก. 1985-2549 ระบุว่า 「วันที่เริ่มใช้ : 14 กรกฏาคม 2551 (ปัจจุบันยกเลิกแล้ว)」 คือเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 14 กรกฏาคม 2551 (2008) และปัจจุบันยกเลิกไปแล้ว

เลขที่มาแทนคือ มอก. 60335 เล่ม 2(23)-2564 ซึ่งฐานข้อมูลมาตรฐานของ สมอ. บันทึกไว้ชัดเจนเช่นกันว่า 「ประเภทมาตรฐาน : มอก. มาตรฐานบังคับ | วันที่เริ่มใช้ : 1 ตุลาคม 2568 | หมายเหตุ : ให้ใช้แทน มอก.1985-2549」 คือเป็นมาตรฐานบังคับ เริ่มใช้วันที่ 1 ตุลาคม 2568 (2025) และหมายเหตุระบุไว้ว่าให้ใช้แทน มอก.1985-2549

วันที่เริ่มบังคับใช้ไม่ได้กำหนดขึ้นมาลอย ๆ แต่มีสายกฎหมายรองรับครบสาย คือ ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 6871 (วันที่ 20 ธันวาคม 2565 (2022)) → ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 42 ง (วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2566 (2023)) → กฎกระทรวงประกาศลงราชกิจจานุเบกษาอย่างเป็นทางการ (วันที่ 4 เมษายน 2568 (2025) เล่ม 142 ตอนที่ 25 ก) → ครบ 180 วันแล้วจึงมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 (2025)

มาตรฐานใหม่อ้างอิงมาตรฐานสากล IEC 60335-2-23:2016+Amd.1:2019 ส่วนเลขเก่า มอก. 1985-2549 อ้างอิง IEC 60335-2-23:2005 ซึ่งเก่ากว่า พูดอีกอย่างคือ นี่ไม่ใช่แค่เปลี่ยนเลข แต่ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยเองก็ถูกปรับปรุงไปอีกรุ่นหนึ่ง

ทำไมเรื่องนี้ต้องเขียนแยกเป็นบทความ: ขนาดคู่มือทางการยังสอนเลขเก่า

จุดที่ยุ่งจริง ๆ อยู่ตรงนี้ ไม่ใช่ผู้บริโภคจำเลขผิด แต่ตัวแหล่งข้อมูลเองล้าสมัย คู่มือเลือกซื้อรูปแบบ PDF ที่ สมอ. เผยแพร่เอง ข้อ 67 ยังระบุเป็น มอก. 1985-2549 อยู่ หน้าสินค้าของร้านค้าปลีกในไทยก็เช่นกัน เช่นหน้าสินค้าของ SHIMONO F6 Ultimate Hair Dryer ที่ระบุไว้ว่า 「เลข มอก.1985-2549」

พูดอีกอย่างคือ ข้อมูลเรื่อง 'ตรวจ มอก. ของไดร์เป่าผมยังไง' ส่วนใหญ่ที่หาเจอในตลาด ล้วนชี้ไปที่เลขที่ยกเลิกไปแล้ว ซึ่งไม่ได้แปลว่าสินค้าเหล่านั้นไม่ผ่านมาตรฐาน อาจเป็นสต๊อกเก่า หรือร้านค้าเองก็ยังไม่ได้อัปเดตข้อความ แต่ในฐานะผู้บริโภค การถือเลขที่ยกเลิกไปแล้วไปตรวจสอบ ผลที่ได้ย่อมไม่มีความหมาย

ก่อนซื้อ ดูสามจุดนี้ก่อน

ขอบเขตของมาตรฐานระบุถึงเครื่องใช้ไฟฟ้าสำหรับดูแลผม ขน หรือผิวหนังของคนหรือสัตว์ ที่มีแรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 250V แต่ข้อความนี้เพียงอย่างเดียวยังไม่พอให้สรุปว่าเครื่องเป่าขนหรือเครื่องตัดขนทุกรุ่นใช้เลขมาตรฐานเดียวกัน ก่อนซื้อต้องตรวจประเภทผลิตภัณฑ์ในฐานข้อมูลของ สมอ. อีกครั้ง

วิธีตรวจใบอนุญาตในระบบทางการของ สมอ.

1. หาเลขใบอนุญาตหรือชื่อบริษัทจากกล่องบรรจุหรือตัวเครื่องไดร์เป่าผมก่อน
2. เปิดระบบค้นหาใบอนุญาตทางการของ สมอ.
3. ค้นด้วยเลขใบอนุญาต เลขมาตรฐาน ชื่อมาตรฐาน หรือชื่อบริษัท
4. เทียบเลขใบอนุญาต ประเภทใบอนุญาต วันที่ออกใบอนุญาต และชื่อบริษัทที่ระบบแสดงกลับมา
5. ถ้าต้องการยืนยันเพิ่ม เปิดดูไฟล์ PDF ใบอนุญาตที่ระบบมีให้ได้

ตรงนี้มีจุดที่เข้าใจผิดกันบ่อย ระบบนี้ไม่ได้ค้นตามรุ่นสินค้า ถ้ามีแค่ชื่อรุ่นของไดร์เป่าผมอย่างเดียว จะเอาชื่อรุ่นไปใช้เป็นเงื่อนไขค้นหาใบอนุญาตโดยตรงไม่ได้

สถิติผู้ถือใบอนุญาตตามมาตรฐานเดิม

ตัวเลขผู้ผลิต 10 รายและผู้นำเข้า 232 ราย รวม 242 ราย เป็นสถิติในช่วงที่ใช้ มอก. 1985-2549 เดิม ไม่ใช่จำนวนผู้ถือใบอนุญาตตาม มอก. 60335 เล่ม 2(23)-2564 ในปัจจุบัน

คำนวณเองก็ง่าย 10 + 232 = 242

ตัวเลขชุดนี้ใช้บอกขนาดฐานผู้ประกอบการในช่วงมาตรฐานเดิมได้เท่านั้น การตรวจสินค้าที่ขายอยู่ในปัจจุบันต้องค้นด้วยเลขใบอนุญาตหรือชื่อบริษัทในระบบของ สมอ. โดยตรง

ทำไมถึงมองว่า มอก. เป็นเรื่องมีก็ได้ไม่มีก็ได้ไม่ได้

ในการบังคับใช้กฎหมายจริง เคยมีการตรวจยึดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่มี มอก. จำนวน 111,462 ชิ้น มูลค่า 10,962,301 บาท จากโกดังแห่งหนึ่งในจังหวัดปทุมธานี ซึ่งในนั้นมีทั้งไดร์เป่าผม เครื่องหนีบผม และที่ม้วนผม

บทลงโทษก็มีเพดานกำหนดไว้ชัดเจน การนำเข้าสินค้าที่ไม่มี มอก. มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 ล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนการจำหน่ายสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ