ประเภทผู้ใช้ไฟ 1.1.1 กับ 1.1.2 ต่างกันกี่บาท และเช็กยังไงว่าบ้านคุณเป็นแบบไหน
คำอธิบายทำนองว่า "ใช้ไม่เกิน 150 หน่วยคือ 1.1.1 ใช้เกิน 150 หน่วยคือ 1.1.2" ยังไม่ครบเงื่อนไขตามเอกสาร กฟภ.
คำอธิบายนั้นไม่ครบครับ และเครื่องคำนวณใดที่เลือกประเภทจาก 150 หน่วยโดยอัตโนมัติก็จะคำนวณผิดในบางกรณี
เช็กยังไงว่าบ้านคุณเป็นประเภทไหน
วิธีที่แน่นอนที่สุดคือ เปิดบิลค่าไฟดู ประเภทผู้ใช้ไฟพิมพ์อยู่บนบิลอยู่แล้ว ไม่ต้องเดา
ถ้าไม่มีบิลอยู่ตรงหน้า เกณฑ์จริงเป็นแบบนี้:
| เงื่อนไข | ประเภท |
|---|---|
| มิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ (220 โวลต์ 1 เฟส 2 สาย) และยังไม่เข้าเงื่อนไขย้ายประเภท | 1.1.1 |
| มิเตอร์เกิน 5 แอมป์ | 1.1.2 |
| ผู้ใช้มิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ที่เป็น 1.1.1 แล้วใช้เกิน 150 หน่วย ติดต่อกัน 3 เดือน | เปลี่ยนเป็น 1.1.2 ในเดือนถัดไป |
| ผู้ใช้มิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ที่ถูกย้ายเป็น 1.1.2 จากเงื่อนไขข้างต้น แล้วใช้ไม่เกิน 150 หน่วย ติดต่อกัน 3 เดือน | เปลี่ยนกลับเป็น 1.1.1 ในเดือนถัดไป |
จุดสำคัญคือคำว่า ติดต่อกัน 3 เดือน เดือนเดียวที่ใช้ไฟพุ่งขึ้นไม่ทำให้ประเภทเปลี่ยน
คำอธิบายแบบย่อพลาดตรงไหน
คำอธิบายที่ผิดคือ "เกิน 150 หน่วย = 1.1.2" ซึ่งตัดเงื่อนไขสองข้อทิ้งไป คือ ขนาดมิเตอร์ และ ติดต่อกัน 3 เดือน
ผลที่ตามมาคือ บ้านที่เป็นประเภท 1.1.1 อยู่ ถ้าเดือนนี้เปิดแอร์หนักจนใช้ไป 300 หน่วย ก็ยัง คิดตามตาราง 1.1.1 อยู่ดี เพราะตาราง 1.1.1 มีขั้นยาวไปถึง 401 หน่วยขึ้นไปอยู่แล้ว
ทำไมเรื่องนี้สำคัญกับเครื่องคำนวณค่าไฟ เครื่องคำนวณที่ให้กรอกแค่จำนวนหน่วย แล้วเลือกประเภทให้อัตโนมัติจาก 150 หน่วย จะคิดผิดกับทุกบ้านที่เป็น 1.1.1 แต่ใช้ไฟเกิน 150 หน่วย ให้เลือกประเภทเองจากบิลเสมอครับ
ต่างกันกี่บาท — ตั้งแต่ 25 หน่วยขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 28 บาท
คำถามสำคัญคือ ถ้าถูกจัดเป็น 1.1.2 แล้วจะจ่ายเพิ่มเท่าไร
ตามตาราง กฟภ. ส่วนต่างตั้งแต่ 25 หน่วยขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 28.16 บาท เพราะอัตราหลัง 25 หน่วยเหมือนกัน ตัวเลขด้านล่างใช้ค่า Ft งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 และ VAT 7% ที่กรมสรรพากรยืนยันสำหรับช่วงเวลาดังกล่าว
| การใช้ไฟ/เดือน | ประเภท 1.1.1 | ประเภท 1.1.2 | ต่าง |
|---|---|---|---|
| 100 หน่วย | 336.55 | 364.71 | +28.16 |
| 200 หน่วย | 674.92 | 703.08 | +28.16 |
| 300 หน่วย | 1,137.23 | 1,165.39 | +28.16 |
| 400 หน่วย | 1,599.55 | 1,627.71 | +28.16 |
| 500 หน่วย | 2,083.25 | 2,111.41 | +28.16 |
ใช้ไฟเพิ่มขึ้นห้าเท่า แต่ส่วนต่างระหว่างสองประเภทเท่าเดิม
ขอบเขตของตัวเลข กรมสรรพากรยืนยัน VAT 7% ถึงวันที่ 30 กันยายน 2570 จึงใช้คำนวณตัวอย่างช่วงนี้ได้ แต่ 28.16 บาทไม่ใช่ค่าคงที่ข้ามเวลา หากอัตรา กฟภ. หรือ VAT เปลี่ยนต้องคำนวณใหม่
ทำไมส่วนต่างถึงคงที่
เพราะสองตารางนี้ต่างกันแค่ สองจุด เท่านั้น ที่เหลือเหมือนกันหมด:
| จุดที่ต่าง | ประเภท 1.1.1 | ประเภท 1.1.2 |
|---|---|---|
| 15 หน่วยแรก | 2.3488 บาท | 3.0000 บาท |
| หน่วยที่ 16–25 | 2.9882 บาท | 3.0000 บาท |
| หน่วยที่ 26–200 | 3.0000 บาท | 3.0000 บาท (เท่ากัน) |
| หน่วยที่ 201–400 | 4.1584 บาท | 4.1584 บาท (เท่ากัน) |
| เกิน 400 หน่วย | 4.3583 บาท | 4.3583 บาท (เท่ากัน) |
| ค่าบริการรายเดือน | 8.19 บาท | 24.62 บาท |
พอ หน่วยที่ 26 เป็นต้นไปคิดเท่ากันทั้งสองประเภท ส่วนต่างจึงหยุดโตตั้งแต่หน่วยที่ 25 คิดออกมาได้แบบนี้ครับ:
ค่าไฟ 15 หน่วยแรก: 15 × (3.0000 − 2.3488) = 9.768 บาท หน่วยที่ 16–25: 10 × (3.0000 − 2.9882) = 0.118 บาท ค่าบริการรายเดือน: 24.62 − 8.19 = 16.43 บาท รวมก่อน VAT = 26.316 บาท → × 1.07 = 28.16 บาท
ถ้าบ้านคุณใช้ไฟน้อยกว่า 25 หน่วยต่อเดือน ส่วนต่างจะน้อยกว่านี้ (เช่น ใช้ 5 หน่วย ต่างกัน 21.06 บาทภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน)
แล้วควรพยายามอยู่ประเภท 1.1.1 ไหม
ตามตาราง กฟภ. และ VAT 7% ในช่วงเวลาที่ระบุ ประโยชน์จากการอยู่ประเภท 1.1.1 เมื่อใช้ตั้งแต่ 25 หน่วยคือเดือนละประมาณ 28 บาท
สำหรับผู้ใช้มิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ การใช้เกิน 150 หน่วยเพียงเดือนเดียวหรือแบบไม่ติดต่อกันยังไม่ทำให้ประเภทเปลี่ยน เงื่อนไขย้ายประเภทเกิดเมื่อใช้เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน แล้วจึงเปลี่ยนในเดือนถัดไป
ดังนั้น ส่วนต่างระหว่างประเภทเพียงอย่างเดียวไม่ควรใช้ตัดสินว่าจะต้องลดการใช้ไฟเท่าไร การลดจำนวนหน่วยที่ใช้จริงยังลดทั้งค่าพลังงานและค่า Ft โดยตรงครับ
ถ้าอยากคำนวณค่าไฟส่วนเพิ่มของแอร์ ลองดู แอร์ 12000 BTU กินไฟกี่บาทต่อเดือน และถ้าอยากเทียบว่าโครงสร้างใหม่ทำให้ค่าไฟลดลงเท่าไร อ่าน ค่าไฟโครงสร้างใหม่ 2569
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ไฟเกิน 150 หน่วยเดือนนี้ กลายเป็น 1.1.2 เลยไหม
ไม่ใช่ครับ ต้องใช้เกิน 150 หน่วย ติดต่อกัน 3 เดือน ถึงจะถูกจัดเป็น 1.1.2 ในเดือนถัดไป
เดือนเดียวที่ใช้ไฟพุ่งขึ้น เช่น เดือนที่อากาศร้อนจัด ไม่ทำให้ประเภทเปลี่ยน
เป็น 1.1.2 แล้ว กลับไปเป็น 1.1.1 ได้ไหม
ได้เฉพาะผู้ใช้มิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ที่เคยถูกย้ายจาก 1.1.1 เป็น 1.1.2 เพราะใช้เกินเกณฑ์ครับ หากภายหลังใช้ไม่เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน จะถูกจัดกลับเป็น 1.1.1 ในเดือนถัดไป ส่วนมิเตอร์เกิน 5 แอมป์ยังเป็น 1.1.2
1.1.2 แพงกว่า 1.1.1 กี่บาท
ตามตาราง กฟภ. อยู่ที่ประมาณ 28 บาทต่อเดือนเมื่อใช้ไฟตั้งแต่ 25 หน่วยขึ้นไป โดยใช้ VAT 7% และค่า Ft งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 เพราะสองประเภทต่างกันแค่ราคา 25 หน่วยแรกกับค่าบริการรายเดือน
จะรู้ขนาดมิเตอร์ของบ้านได้ยังไง
ดูที่ตัวมิเตอร์หน้าบ้าน จะมีระบุขนาดแอมป์ไว้ แต่วิธีที่ง่ายกว่าคือเปิดบิลค่าไฟ เพราะประเภทผู้ใช้ไฟพิมพ์อยู่บนบิลอยู่แล้ว
ตัวเลขในหน้านี้ใช้กับ กฟน. (กรุงเทพฯ) ได้ไหม
ตารางและรหัสประเภทในหน้านี้ตรวจจากเอกสาร กฟภ. เท่านั้น แม้ กกพ. ระบุว่านโยบายโครงสร้างใหม่มีทั้ง กฟน. และ กฟภ. ร่วมเสนอ แต่ยังไม่มีตารางอัตราบ้านอยู่อาศัยฉบับปัจจุบันของ กฟน. ที่ยืนยันว่ารหัสและรายละเอียดตรงกันทุกจุด จึงไม่ควรใช้รหัส 1.1.1/1.1.2 และตารางนี้คำนวณบิล กฟน. โดยตรง
ถ้าต้องการความแน่นอน เปิดบิลค่าไฟของคุณดูครับ บนบิลระบุทั้งการไฟฟ้าที่ดูแลและประเภทผู้ใช้ไฟ
ที่มาและการตรวจสอบ
ตัวเลขในบทความนี้ตรวจสอบเมื่อ 25 สิงหาคม 2569 (2026) อัตราค่าไฟและราคาสินค้ามีการปรับเป็นระยะ แนะนำให้ตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลทางการอีกครั้งครับ
- PEA — Electricity Tariff (กันยายน 2569) — เงื่อนไขการจัดประเภทผู้ใช้ไฟ และอัตราของทั้งสองประเภท
- PEA — ค่า Ft — ค่า Ft งวดกันยายน – ธันวาคม 2569
- กรมสรรพากร — VAT 7% ถึง 30 กันยายน 2570 — ข่าว 18/2569 และพระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 807 ยืนยันการคง VAT 7%
- PEA — พื้นที่ให้บริการ — กฟภ. ให้บริการ 74 จังหวัด ยกเว้นกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ
- MEA — พื้นที่ให้บริการ — กฟน. ให้บริการกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ
- กกพ. — โครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัย — บริบทนโยบายระดับประเทศ; ไม่ใช้แทนตารางและรหัสประเภทของ กฟน.